چهارشنبه , 8 بهمن 1399 - 17:43
فرق پانزی با طرح هرمی

ترفندهای کلاهبرداری : طرح پانزی و طرح هرمی چه تفاوتی دارند؟

طرح  پانزی چیست؟ طرح هرمی چیست؟ تفاوت و شباهت‎های این دو طرح با یکدیگر در چیست؟ پرزنت‎های طرح پانزی و طرح هرمی چگونه صورت می‎گیرد؟ چرا این دو طرح تبدیل به پر رونق‎ترین روش‎های کلاه برداری در دنیای مدرن شدند؟

طرح پانزی چیست ؟

طرح پانزی در واقع یک طرح ساده متقلبانه برای کلاهبرداری می‎باشد که به سرمایه گذاران قول سودهای کلان بدون دادن ضرر و تنها با پذیرقتن یک ریسک پایین را می‎دهد. در واقع نحوه کار کردن این طرح متقلبانه به این شکل است که سود و پول سرمایه گذاران قبلی را با پولی که از سرمایه گذاران جدید اختیار می‎کنند باز پس می‎دهد.

طرح‎های پانزی برای ادامه بازده سرمایه گذاران قدیمی خود به جریان مداوم سرمایه گذاران جدید متکی هستند. وقتی این جریان کوچک‎ترین تاثیری از محیط اطراف آن بپذیرد و خشک شود تمام سطوح طرح از هم می‎پاشند.

شرکت‎هایی که در یک طرح پانزی شرکت می‎کنند تمام انرژی خود را بر یافتن و جذب سرمایه گذاران جدید متمرکز می‎کنند. درآمد حاصل شده از این سرمایه گذاران تازه نفس در واقع به عنوان سود حاصل شده از یک معامله قانونی در اختیار سرمایه گذاران پیشین قرار می‎گیرد و این چرخه برای سرمایه گذاران جوان ادامه میابد.

بیشتر بخوانید : دگ کوین این ارز دیجیتال چیست؟ از رویا تا واقعیت

طرح پانزی

خاستگاه طرح پانزی

اصطلاح طرح پانزی توسط کلاهبرداری به نام چارلز پانزی در سال 1919 ابداع و به همان نام، نام گذاری شد. اگرچه اولین نشانه‎ های وجود این طرح را می‎توان در تاریخ عقب ‎تری در حدود سالهای 1800 نیز ردیابی کرد که توسط شخصی به نام آدل اسپیتزدر در آلمان و سارا هاو در ایالات متحده آمریکا تنظیم شد. اما در حقیقت روش‎هایی که حالا به عنوان طرح پانزی از آنها یاد می‎شود در دو رمان متفاوت، نوشته شده توسط چارلز دیکنز، مارتین چولگزویت منتشر شده در سال 1844 و دوریل کوچک منتشر شده در 1857 توضیح داده شده ‎بودند.

طرح اجرا شده توسط چارلز پانزی در سال 1919 معطوف به خدمات پستی ایالات متحده بود. با در نظر گرفتن واقعیت طرح‎های پانزی که برای ادامه بازده سرمایه گذاران قدیمی نیازمند جریان مدام سرمایه گذاری جدید است، این نوع از مبادلات به عنوان آربیتراژ شناخته می‎شوند که جزء عملیات ‎های غیر قانونی قرار نمی‎گیرد.

چارلز پانزی

تفاوت آربیتراژ با طرح هرمی و پانزی

آربیتراژ به معنای کسب سود از اختلاف به وجود آمده در دو یا حتی چند بازار مختلف است. در معنای کلی آربیتراژ بیشتر به تفاوت ‎های جغرافیایی وابسته می‎باشد اما گاهی زمان نیز به شدت می‎تواند در روند آن تاثیر بگذارد. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که در واقع پیدایش آربیتراژ نتیجه ناکارآمدی یک بازار می‎باشد.

اما مشکل طرح از جایی آغاز شد که آقای پانزی طمع کرد و تصمیم گرفت طرح خود را گسترش دهد. وی شرکت خود را تحت عنوان شرکتی با داشتن بازار بورس اوراق بهادار معرفی کرد و به سرمایه گذاران قول بازگشت 50 درصد از سود در 45 روز، و 100 درصد از آن را در 90 روز داد. بدیهی است که به دلیل موفقیت وی در طرح تمبر پستی، سرمایه گذاران بلافاصله جذب طرح وی شدند.

پانزی به جای سرمایه گذاری در یک دنیای واقعی تنها به توزیع مجدد سرمایه پرداخت و به سرمایه گذاران گفت که سود کسب کرده‎ اند. این طرح تا اوت سال 1920 ادامه یافت. و مصادف شد با شروع تحقیقات روزنامه بوستون در رابطه با این شرکت بورس اوراق بهادار، و از نتایج تحقیقات روزنامه این بود که پانزی در آگوست 1920 توسط مقامات فدرال دستگیر و به چندین فقره کلاهبرداری از طریق پست متهم شد.

آربیتراژ

طرح‎ مدرن پانزی

با تغییر فناوری طرح پانزی نیز تغییر یافت. در سال 2008 برنارد مادوف به دلیل اجرای یک طرح پانزی که نشان می‎داد توسط جعل گزارش‎ های تجاری مشتری از سرمایه گذاری‎ هایی که وجود خارجی نداشته سود می‎برده است، محکوم شد.

با در نظر نگرفتن فناوری استفاده شده در طرح‎های پانزی می‎توان اینگونه گفت که آنها دارای ویژگی‎های مشابه هستند.

  • قول تضمینی برای بازده بالا با ریسک بسیار کم.
  • جریان مداوم بازده و جذب سرمایه بدون در نظر گرفتن شرایط بازار.
  • سرمایه گذاری ثبت نشده در کمیسیون بورس و اوراق بهادار.
  • مشتریان مجاز به مشاهده اسناد رسمی برای سرمایه گذاری خود نیستند.
  • مشتریان برای برداشت یا بازپس گیری پول خود با مشکل مواجه می‎شوند.
  • استراتژی این سرمایه گذاری مخفی برای توضیح بسیار پیچیده می‎باشد.

طرح هرمی چیست ؟

طرح هرمی یک مدل تجاری بی نقص در ناپایداری می‎باشد. یک مثلث را به عنوان ساختار این طرح در نظر بگیرید، در رأس این مثلث افراد محدودی وجود دارند که به طور مداوم در حال استخدام افرادی هستند که سرمایه جدیدی را به بدنه برای تامین هزینه سرمایه گذاران مسن تزریق می‎کنند. افراد جدید نیز باید سرمایه گذار تازه دیگری را برای جبران سود خود استخدام کنند. سود حاصل شده از سرمایه گذاران جدید بین تمامی اعضای قبلی هرم بسته به برنامه مالی آن تقسیم خواهد شد.

این نوع عملیات مالی که به عنوان کلاهبرداری هرمی از آن یاد میشود در بسیاری از کشورها غیر قانونی تلقی می‎شود.

شبکه هرمی

نکات کلیدی

  • یک برنامه هرمی درآمد افراد سطح پایین یک سازمان را به سمت بالاتر و بدنه جذب می‏کند و معمولا با یک عملیات جعلی همراه است.
  • همیشه تعداد افرادی که متحمل ضرر خواهند شد از افرادی که منفعت کسب می‎کنند بیشتر است.
  • اکثریت قریب به اتفاق برنامه ‎های هرمی به سود حاصل از هزینه ‎های استخدام متکی هستند و به ندرت با فروش کالا یا ارئه خدماتی واقعی همراه می‎شوند که ارزشی ذاتی داشته باشد.

نحوه عملکرد طرح‎ های هرمی

  همانطور که از نام این طرح پیداست این پلتفرم تداعی کننده ساختار یک هرم می‎باشد که با یک رأس ترسیم می‎شود. این رأس با حالتی پیشرونده به سمت پایین پهن خواهد شد.

در این ساختار افراد ریسک پذیری که جسارت کافی برای غرق شدن در هرم را داشته باشند بر طبق تئوری هرم وجه نقد بیشتری را از استخدام کنندگان زیر خود دریافت خواهند کرد. اما در عمل استخرهای احتمالی اعضا رفته رفته خشک میشوند و تا زمانی که یک طرح هرمی به طور ناگهانی خاموش شود ادامه می‎دهند.

عوامل سطوح بالا که حالا بسیار دورند و دسترسی به آنان از قائده هرم بسیار غیر ممکن می‎نماید با جیبی پر از پول ‎های نقد این زنجیره را ترک کرده ‎اند در حالی که هر چه از ارتفاع هرم به سمت قائده پهن شده حرکت می‎کنیم دست‎ ها خالی ‎تر و خالی ‎تر خواهد شد.

یک مثال از طرح هرمی

بیایید با یک مثال ساده شروع کنیم. فرد الف تصمیم به اجرای یک طرح هرمی تحت عنوان سرمایه گذاری می‎گیرد. وی به تنهایی به عنوان بنیان گذار در رأس هرم می‎نشیند. در اولین اقدام 10 نفر از آشنایان خود را به پیوستن به خود دعوت می‎کند. بدیهی است که آن‎ ها باید هزینه‎ ای را به عنوان حق عضویت پرداخت کنند و در ازای آن هیچ چیزی اعم از سند یا کالا دریافت نمی‎کنند. البته گاهی ممکن است کالایی خریداری شود اما به هیچ عنوان ارزش برابر یا نزدیک به هزینه پرداخت شده را ندارد.

این 10 نفر موظف‎ اند 10 پروژه را تشکیل دهند که در آن هرکدام از آنها زیر مجموعه ‎ای را به استخدام خود درمی‎ آورند. نه تنها حق عضویت پرداخت شده این 10 نفر به فرد الف منتقل می‎شود بلکه در مجموع تمام 100 عضو جدید از سوی آنها نیز باید حق عضویت سطح دو خود را بپردازند که درصدی از آن نیز به الف تعلق خواهد گرفت. این زنجیره به همین ترتیب ادامه پیدا می‎کند تا جایی که کف هرم با بسط پیدا کردن فشار زیادی را به هرم وارد کرده و آن را منهدم می‎کند و تمام ساختار فرو می‎ریزد.

طرح هرمی

شباهت های طرح هرمی و طرح پانزی

طرح‎های هرمی و پانزی ویژگی‎های مشابه بسیاری با یکدیگر دارند. در واقع این طرح در باز پس دادن سود شباهت با طرح‎های هرمی دارد. در هر دوی آنها شما برای باز پرداخت به پشتوانه‎ های پیشین خود به استفاده از وجوه واریزی سرمایه گذاران جدید نیاز دارید.

در هر دو طرح پانزی و هرمی زمانی که سیل سرمایه گذاران جدید خشک شود و دیگر سرمایه و متقاضی برای خرید وجود نداشته باشد منجر به از هم پاشیدن زنجیره سرمایه گذاری خواهد شد. در آن مرحله هست که طرح‎ها از هم می‎پاشند.

در واقع در هر دو طرح تا زمانی که بشود جریان‎ های نقدی را با ورودی‎ های پولی مطابقت داد، پایدار هستند. در هر کدام تفاوت ‎هایی اساسی بین محصولات و نوع ارائه خدمات و ساختار وجود دارد اما در صورت تجزیه هر دو به یک میزان ویرانگر هستند.

تفاوت طرح پانزی و هرمی

نکات کلیدی

  • طرح پانزی همانند طرح هرمی با به دست آوردن سرمایه گذاران جدید که به آنها قول می‎دهند سود زیادی به دست آورند بدون در نظر داشتن هیچ گونه خطری سعی در ایجاد بازده برای سرمایه گذاران مسن دارند.
  • به سرمایه گذاران جدید مانند سرمایه گذاران پیشین وعده سود کلان بدون متحمل شدن ریسک داده می‎شود. این وعده‎ ها بدون در نظر گرفتن بازار عرضه و تقاضا و محاسبات وضعیت اقتصادی از رکود تا تورم صورت می‎گیرد.
  • در هر دو طرح تقلبی به سرمایه گذاران جوان وعده داده می‎شود که در کمترین زمان مورد انتظار سرمایه خود را بدون از دست دادن هیچ موقعیتی باز پس‎ میگیرند.

چگونه می‎توان طعمه طرح های  پانزی و هرمی نشد ؟

به همان روشی که سرمایه گذاران در آن به تحقیق در ارتباط با شرکت‎ هایی که سهام آن را خریداری می‎کنند می‎پردازند باید به تحقیق در ارتباط با مدیران منابع مالی که پول خود را به آن‎ها میسپارند بپردازند.

مدیران پول باید بتوانند داده‎ ها و اسناد مالی قابل تایید ارائه دهند. دانستن این نکته ساده بسیار مهم است که، یک سرمایه گذاری واقعی به راحتی قابل بررسی و تحقیق می‎باشد.

منبع :  https://bit.ly/38vhzBq
https://bit.ly/37GYA7v

درباره ی نوید حکیمی

سردبیر وب سایت تی بیتو، تحلیلگر بازارهای مالی، محقق ارزهای دیجیتال

مطلب پیشنهادی

ویوز (Waves)

ویوز (Waves) چیست؟ خالق آن چه کسی است و چه کاربردهایی دارد؟

یکی از این رمز ارزها، ویوز (Waves) نام دارد. ممکن است مشاورین مالی، سرمایه گذاری …

guest
0 دیدگاه ها
Inline Feedbacks
View all comments
0
لطفا نظر خودتون رو با ما به اشتراک بذاریدx
()
x