جمعه , 12 آذر 1400 - 23:09
فارکس چیست؟

فارکس، بزرگترین بازار سرمایه ی جهان (قسمت اول)

Foreign Exchange Market که به اختصار Forex یا FX نامیده می شود، بازار تبادل ارز های خارجی می باشد. این بازار که داد و ستد در آن به معنی تبدیل یک ارز به ارزی دیگر (با نرخ مشخص) است، (البته ضریب تبادل بر اساس میزان عرضه و تقاضا بین معامله گران در سر تا سر جهان و در قالب یک سیستم آزاد، مشخص می شود)  برخلاف بازار بورس، هیچگونه بازار فیزیکی متمرکز نداشته اما تراکنش های آن همانند بازار بورس توسط شرکت های کارگزاری انجام می شود. این شرکت ها که به کانال بین بانکی متصل هستند، در واقع نقش واسطه بین خریدار و فروشنده را بازی می کنند. نرخ مبالات ارزی در بازار فارکس، مرجع معاملات بین المللی درتمام دنیا است. بانک های مرکزی، بانک های تجاری، موسسات مالی بزرگ، صرافی ها، شرکت های سرمایه گذاری و سفته بازان حقیقی از جمله فعالان اصلی در بازار فارکس می باشند.

فارکس چیست؟

امروزه بازارهای مالی مدرنی در سرتاسر دنیا وجود دارند که پتانسیل درآمد زایی بسیار بالایی نیز دارند. از جمله می توان به بازار بورس آمریکا اشاره کرد که روزانه حجم مالی 100 میلیون دلاری داشته که خود به تنهایی می تواند اقتصاد چند کشور را تکان دهد! اما بازارهای مالی خود، انواع مختلفی دارند که امروزه آنها را در یکی از دو دسته ی زیر قرار می دهند:

  1. بازارهای سنتی: در آمریکا، بازار بورس و اوراق قرضه از جمله بازار های سنتی بوده که تقریبا تمامی مردم آمریکا در این بازار ها سرمایه گذاری کرده و پول های زیادی را جا به جا می کنند. بنابراین این بازار ها حجم بسیار زیادی دارند.
  2. بازارهای جدید و مشتقه

سال ها پس از شکل گیری بازارهای بورس؛ بازار های آتی، CFD و فارکس از بازارهای سنتی الگو گرفته و منجر به شکل گیری بازار های بازارهای جدیدی در دنیا شدند که امروزه تحت عنوان بازار فارکس شناخته می شوند. اما به راستی فارکس چیست؟ و آیا بازار های آتی و CFD همان فارکس هستند؟ پاسخ خیر است!

هنگامی که شما با کارگزار فارکس صحبت می کنید، می توانید به معامله ی انواع ارز های دیجیتال، تمامی جفت ارز ها، طلا، شاخص های بورس، نفت، سهام های آمریکا و دیگر دارایی ها بپردازید. در واقع این ها همه در بازار فارکس معامله می شوند اما به معنای بازار فارکس نیستند! بلکه در بازار فارکس، انواع ارز ها در برابر هم مبادله می شوند. به مثال زیر توجه نمایید:

فرض کنیم شما 10/000 یورو داشته که قصد دارید آن را به دلار تبدیل نمایید. برای محاسبه ی مقدار دلار دریافتی در برابر این حجم از یورو، ما به یک نرخ تبدیل نیاز داریم که تحت عنوان Exchange rate آن را می شناسیم. در واقع نرخ تبدیل است که به ما می گوید در ازای هر یورو، چند دلار به ما داده می شود.

Exchange rate EUR/USD= 1.19

Each 1 euro=1.19$

نرخ تبدیل

بنابراین شما در ازای 10/000یوروی خود، 11/900 دلار دریافت خواهید کرد. این تعریف بازار فارکس است. بازاری برای معامله ی ارز های مختلف. اما چیز های دیگری را نیز می توان با کارگزار فارکس معامله کرد که فارکس محسوب نمی شوند، از جمله: طلا، نفت، شاخص های بورس بزرگ دنیا و آمریکا مانند نزدک و…، کالاهای معاملاتی (مانند: مس، روی، نیکل، گندم، برنج، آب پرتغال و..) ، ارزهای دیجیتال، اوراق قرضه، هزاران سهام، ETF  وهر چیز دیگری که فکرش را کنید!

اما بازارآتی (Future) و CFD از کجا شکل گرفتند؟

به طور کلی در گذشته افراد با توجه به طبقه ی اجتماعی خود در یکی از دو دسته ی زیر قرار می گرفتند:

  1. فرادی که کارآفرین بوده و برای خود مشغول به کار و فعالیت بودند.
  2. افرادی که سطح مالی خوبی نداشته و برای دسته ی اول کار می کردند.

در ابتدا افراد هنگامی که پولی به دست می آوردند، آن را پس انداز کرده و یا با آن سکه می خریدند. کار برخی از افراد نیز در بازار تجارت بود، اینکه چیزی را خرید و در موقع گرانی به فروش برسانند. در واقع فقط این افراد (تجار) بودند که از سرمایه گذاری سر در می آوردند. بعد ازمدتی، نسل های جدید قشر کارگر با پس انداز خود شروع به تجارت کردند. با توجه به گسترش کار، نیاز به سرمایه نیز بیشتر شد. بنابراین تاجران بخشی از سرمایه ی خود را در ازای دریافت برگه ی شراکت، روانه ی این تجارت کردند که پول آنها همراه با رشد و یا ضرر تجارت، افزایش یا کاهش می یافت، بدون هیچ گونه ضمانتی! با موفقیت آن ها در این راه، مردم علاقه مند به سرمایه گذاری شدند. در این بین کارآفرینانی بودند که پس از دریافت پول از مردم کلاهبرداری کرده و ناپدید می شدند که در نهایت این نوع شراکت از سوی حاکم ممنوع شد. در نتیجه ی آن بازاری بوجود آمد که در آن کارآفرین سهام خود را عرضه کرده و تاجر یا مردم عادی آن سهم را خریداری می نمایند. این همان بازار بورسی است که هم اکنون در همه جای دنیا وجود دارد.

CFD

بازار آتی و CFD

قیمت آینده ی یک کالا از دغدغه های اصلی برخی از کسب و کار ها بود. در واقع عدم امنیت، طوفان، سیل، ریسک، پیش بینی آینده، جنگ، قحطی و….از جمله عواملی هستند که می توانند منجر به از بین رفتن یک کسب و کار شوند. برای حل این معضل، از پیش خرید و پیش فروش کردن، استفاده شد. به طوری که بدون نظارت دولتی، با قرار دادن بخشی بیعانه نزد یک فرد معتمد، مقدار مشخصی از یک محصول، با قیمت مشخصی در تاریخ مشخصی به دست فردی که پیش خرید کرده برسد. اما مشکلاتی از قبیل کلاهبرداری فرد معتمد باعث ورود دولت ها به این بازار گشت. در نهایت دولت ها بازاری را ایجاد کردند که امروزه به آن بازار آتی (Futures) می گوییم. بازاری که در آن تمامی معاملات با حجم و قیمت مشخص در روز و حتی ساعت مشخصی، بدون نیاز به فرد معتمد انجام می شود. تنها با قرار دادن بیعانه ای در بازار آتی می توان، مقدار دلخواه از کالای مورد نظر خرید که تحویل آن 3 ماه دیگر است (به قیمت امروز) و اگر فردا قیمت آن کالا افزایش یابد می توانید آن را بدون آنکه تحویل گرفته باشید، فروخته و سود کنید.

ویژگی های بازار آتی (Future Contract)

  • سود در معاملات
  • به کمک آن می توانید هر چیزی که بخواهید را معامله کنید. بی نهایت قرارداد آتی برای معامله وجود دارد.
  • استفاده ار اهرم (Leverage) : به این معنی که شما درصد مشخصی از مبلغ کل را به عنوان بیعانه به بازار تزریق می کنید اما در صورت افزایش قیمت، سود به اندازه ی کل مبلغ تمام شده (و نه فقط آن بخشی که به شکل بیعانه هزینه ی آن را پرداخت کرده اید) به شما تعلق می گیرد.
  • سر رسید مشخص دارند: به این معنا که شما می توانید در روز سر رسید معامله ی خود را انجام دهید و یا حتی زود تر از آن تسویه نمایید.

فیوچرز

از آنجایی که امروزه تعداد قابل توجهی از معاملات بازار آتی توسط کارگزاران فارکس انجام می شوند، بازار فارکس و بازار آتی با هم اشتباه می شوند. به عنوان مثال طلا در بازار فارکس، از قرارداد Future  و یا CFD بوده که توسط کرگزاران فارکس نیز ارائه شده است اما ربطی به فارکس ندارد.

اما CFD چیست؟ این بازار به مشابه بازار آتی است با این تفاوت که دارای سر رسید نیست! پس اگر شما یک کالا را پیش خرید کنید و تا روز سر رسید این قیمت افزایش پیدا کند (بر خلاف بازار آتی که مجبور به پرداخت این اختلاف قیمت در روز سر رسید هستید) شما ملزم به پرداخت این اختالاف قیمت نخواهید بود، چرا که سر رسید مشخصی نداشته و شما می توانید تا سال ها و حتی ماه ها معاملات خود را حفظ کنید.

بنابراین CFD ها معاملات پر طرفداری هستند چرا که سر رسید مشخصی ندارند، اهرم دارند، سریع هستند، امکان خرید و فروش داشته و از همه مهم تر بر روی تمامی کالاها، سهام ها، ارزهای دیجیتال و اوراق قرضه وجود دارند. به طور مثال شما در این بازار می توانید سهام علی بابا، فیس بوک، گوگل، تسلا و هر شرکت بزرگ دیگری را خریداری کنید. همچنین می توانید بیت کوین، نفت، طلا و هر آنچه که فکرش را می کنید، خریداری کنید. CFD ها رایج ترین انواع معاملات هستند که دنیای مالی را تغییر داده اند. این بازار نیز نباید با فارکس اشتباه در نظر گرفته شود.

معامله در فارکس

بازار فارکس و نحوه ی معامله در آن

فارکس بزرگترین بازار مالی دنیا با گردش مالی روزانه 5 تریلیون دلار است. ویژگی قابل توجه این بازار امن بودن آن با توجه به نوسانات آن است. به این معنی که کمتر پیش می آید که یک ارز یک شبه نابود شود در بازار فارکس ما یک ارز را در برابر ارزی دیگر مقایسه می کنیم. نحوه ی معامله در بازار فارکس به صورت جفت ارز می باشد. به عنوان مثال دلار در برابر یورو که همیشه به ارز اول، ارز پایه (Base currency) و به ارز دوم، ارز متقابل (quote currency) می گویند. ارز پایه ارزی است که مبنای آن همیشه یک است. به مثال دلار در برابر یورو برمی گردیم:

USD/EUR=0.89 به این معنی که هر یک دلار 0.89 یورو می باشد. ارز پایه دلار و ارز متقابل یورو است. هنگامی که شما نظر مثبتی در مورد دلار داشته و فکر می کنید که یورو ضعیف است، باید برابری دلار به یورو را بخرید تا سود کنید. چرا که با افزایش قیمت دلار و کاهش قیمت یورو می توان به سود بسیار دست یافت. در وقع معامله گران در بازار فارکس ارزهایی را معامله می کنند که سود زیادی داشته باشد. به طور مثال اگر دید مثبتی به بالا رفتن قیمت یورو در برابر دلار داشته باشیم، جفت ارز یورو به دلار را می خریم و در حالی که اگر جفت ارز یورو به دلار را بفروشیم، نظرمان به ریزش قیمت یورو در مقابل دلار بوده است.

انواع جفت ارز ها

1-جفت ارزهای اصلی (Majors) : ارزهایی که اغلب اوقات کم نوسان بوده و رفتاری منطقی با کارمزد های کم و قدرت نقد شوندگی بالا دارند و بیش از 70% حجم معاملات بازار را در دست دارند. این ارزها مربوط به اقتصاد های پیشرو و قدرتمند دنیا می باشد. تمامی جفت ارز هایی که دلار آمریکا (قوی ترین ارز موجود با قدرت نقد شوندگی فوق العاده بالا ) یک طرف آن باشد، در این دسته جای دارند. مانند:

EUR/USD—-> EURO TO USD DOLLAR   ، با نام اختصاری fibber

GBP/USD—->POUND TO USD DOLLAR ، با نام اختصاریcable

AUD/USD—-> Australian DOLLAR TO USD DOLLAR ، با نام اختصاری  aussie

NZD/USD—->New Zealand DOLLAR TO USD DOLLAR ، با نام اختصاریKiwi

USD/CHF—->USD DOLLAR TO SWISS FRANK ، با نام اختصاری swissie

USD/CAD—->USD DOLLAR TO CANADIAN DOLLAR ، با نام اختصاری loonie

USD/JPY—->USD DOLLAR TO Japanese Yen ، با نام اختصاری   gopher

2-جفت ارزهای فرعی یا کراس (Minors) : به جفت ارز های فاقد دلار گویند که نسبت به دسته ی اول محبوبیت و ارزش معاملات کمتر اما کارمزد بالاتری داشته و ثبات قیمتی آن ها کمتر بوده و نقد شوندگی آن ها تقریبا شبیه دسته ی اول است.  مانند: EUR/GBP که مهمترین جفت ارز کراس است.

3-جفت ارزهای ناشناس یا اگزوتیک ها (Exotic) : جفت ارزهایی که شامل یک ارز اصلی در کنار ارز یکی از اقتصاد های نوظهور بوده و به دلیل کارمزد های بسیار بالا و نوسانات  شدید و نامعقول، محبوبیت چندانی میان معامله گران نداشته و کمترین میزان معاملات فارکس را به خود اختصاص می دهد.

جفت ارز فارکس

اما مهم ترین جفت ارزهای معاملاتی بازار فارکس کدام ها هستند؟

  • EUR/USD: پر حجم ترین ارز بازار فارکس که 23% معاملات را شامل شده که بیانگر 2 قطب اقتصادی دنیا، یعنی آمریکا و اروپا می باشد. این جفت ارز نقد شوندگی خیلی بالا با اسپرد (در قسمت دوم از این مقاله به آن می پردازیم) بسیار پایین معامله می شود. بنابراین معاملات با حجم های معمولی تاثیر چندانی روی این جفت ارز ها نمی گذارند.
  • USD/JPY: دومین جفت ارز پرحجم دنیا که بیش از 17.8% حجم کل بازار فارکس را شامل می شود. یک طرف این جفت ارز ین ژاپن (بزرگترین ارز آسیا) و طرف دیگر بزرگترین ارز دنیا قرار دارد. این جفت ارز نیز از نقد شوندگی بالا و اسپرد پایین برخوردار است.
  • GBP/USD: بیش از 9% حجم معاملات بازار را به خود اختصاص داده.
  • AUD/USD: بیش از 5% معاملات بازار فارکس را در بر می گیرد و به صادرات استرالیا وابسته است.
  • USD/CAD: بیش ار 4% حجم معاملات بازار فارکس را در بر می گیرد. این جفت ارز با توجه به اینکه آمریکا و کانادا در پیمان تجاری هستند، از نظر اقتصادی برای هر دو کشور بسیار مهم هستند.

برای آشنایی کامل با مباحث بازار فارکس، در قسمت دوم این مقاله با ما همراه باشید.

درباره ی نوید حکیمی

مطلب پیشنهادی

فارکس

تجارت فارکس چیست؟ (قسمت اول)

فارکس از نظر حجم معاملات و نقدینگی بزرگترین بازار جهان است. کارگزاران، مشاغل، دولت ها …

guest
0 دیدگاه ها
Inline Feedbacks
View all comments
0
لطفا نظر خودتون رو با ما به اشتراک بذاریدx
()
x